Uwagi praktyczne          Nota prawna         Health On the Net

Alergia

Alergia to nadmierna reakcja obronna organizmu, prowadząca do wystąpienia objawów chorobowych, wywołana przez alergeny. Są to substancje na co dzień obecne w otoczeniu człowieka i nie wywołujące żadnych dolegliwości u osób zdrowych.

Objawy alergii mogą dotyczyć:

oczu: łzawienie, świąd, obrzęk i zaczerwienienie spojówek;
nosa: świąd, kichanie, wodnista wydzielina, obrzęk śluzówki i blokada nosa;
oskrzeli: kaszel, duszność, świszczący oddech;
skóry: świąd, pokrzywka, wyprysk;
przewodu pokarmowego: bóle brzucha, wymioty, biegunka, kolki.

Do pospolitych alergenów zaliczają się: pyłki roślin, pióra, naskórek i sierść zwierząt, roztocze kurzu domowego, pleśnie, pokarmy. Diagnostyka alergii obejmuje testy skórne, badania laboratoryjne z próbek krwi oraz rzadziej wykonywane testy prowokacyjne, polegające na podaniu alergenu donosowo, dooskrzelowo lub dospojówkowo. Podstawową zasadą postępowania po rozpoznaniu alergii i ujawnieniu istotnych dla danej osoby alergenów powinno być unikanie narażenia na nie. Nie zawsze jest to możliwe, w miarę możliwości jednak należy podjąć działania profilaktyczne opisane poniżej. Terapia schorzeń alergicznych obejmuje leczenie objawowe oraz immunoterapię swoistą ( odczulanie ).

Pyłki roślin należą do tzw. alergenów wziewnych, działających głównie na układ oddechowy chorego. Rzadziej wywołują objawy skórne. Znaczenie kliniczne mają przede wszystkim pyłki traw, drzew i chwastów.

W zależności od sezonu pylenia rośliny te można podzielić na:

wcześnie kwitnące, np. olcha, leszczyna ( luty, marzec );
o pośrednim czasie kwitnienia, np. brzoza, buk, trawy ( kwiecień, maj );
kwitnące latem, np. trawy, zboża ( czerwiec, lipiec )
późno kwitnące, np. bylica, pokrzywa ( lipiec, sierpień ).

W naszej strefie klimatycznej sezon pylenia trwa więc od lutego do października. Co roku przebiega jednak nieco inaczej, zależnie od warunków pogodowych, różni się również w poszczególnych regionach kraju. Kalendarz pylenia dostarcza jedynie orientacyjnych informacji, dokładne dane na temat przebiegu pylenia można uzyskać w Internetowym Serwisie Alergologicznym pod adresem: www.alergen.info.pl Stężenie pyłków na terenach wiejskich jest najwyższe w ciągu dnia, w wielkich miastach wieczorami. W wysokich górach, nad morzem oraz w czasie deszczu i w pochmurne dni ilość pyłków jest mniejsza.

Osoby uczulone na pyłki powinny przestrzegać następujących zasad:

spać przy zamkniętych oknach;
ograniczać pobyt na świeżym powietrzu;
przed pójściem spać brać kapiel i ew. umyć głowę, by uchronić się przed działaniem pyłków w nocy;
zmieniać i przechowywać ubranie po spacerze poza sypialnią, nie suszyć prania na świeżym powietrzu;
unikać pracy w ogrodzie;
zamykać okna w czasie jazdy samochodem, założyć filtr przeciwpyłkowy;
unikać dodatkowego podrażnienia śluzówek przez kosmetyki do oczu, środki czyszczące, palenie, itp.
planować urlop w wysokich górach, nad morzem lub jeziorami;
pamiętać o ryzyku reakcji alergicznych przy spożywaniu określonych pokarmów, które wykazują z pyłkami reakcje krzyżowe.

Zarodniki pleśni oddziaływują głównie na drogi oddechowe, ale również wchodzą w kontakt ze skórą lub są przyjmowane z pokarmami. Mogą działać zarówno w pomieszczeniach mieszkalnych, jak i na świeżym powietrzu. Występują zwłaszcza w pomieszczeniach wilgotnych, ciepłych, źle wietrzonych, wilgotnych piwnicach, łazienkach, na zawilgoconych murach, tapetach, z tyłu szaf, obrazów, pod wykładzinami oraz w urządzeniach nawilżających, klimatyzatorach, w otoczeniu roślin doniczkowych. Mogą być obecne w pokarmach ( owoce, warzywa, pieczywo, sery ). Są również stosowane w przemyśle do ulepszania żywności. Pleśnie są też alergenem zewnątrzdomowym, zarodniki unoszą się w powietrzu razem z pyłkami, znajdują się w trawnikach, kompoście, nawozie, opadłych liściach, zbożu.

Działania profilaktyczne:

należy usunąć z otoczenia widoczne gołym okiem naloty pleśni;
utrzymywać niską wilgotność powietrza, często wietrzyć;
nie używać nawilżaczy powietrza i klimatyzatorów;
unikać prac ogrodowych ( z kompostem, grabienia liści );
unikać pracy w gospodarstwie oraz w piekarni i sklepach spożywczych;
szybko usuwać odpadki kuchenne;
owoce i warzywa przechowywać w lodówce.

Alergeny zwierzęce obecne są w sierści, naskórku, piórach oraz ślinie i moczu. Do kontaktu z nimi dochodzi poprzez dotykanie zwierzęcia lub materiałów z którymi się styka ( odzież, narzuty, koce, dywany, itp. ) oraz przez wdychanie alergenów unoszących się w powietrzu. Najsilniej uczulające gatunki zwierząt to chomiki, świnki morskie, szczury, myszy, króliki, koty ( zwłaszcza samce ), słabsze reakcje wzbudzają psy, ptaki, konie, krowy i inne.

Działania profilaktyczne:

unikanie bezpośredniego kontaktu ze zwierzęciem, przeważnie konieczne jest jego usunięcie z domu; w razie kontaktu ze zwierzęciem należy mieć pod ręką leki przeciwalergiczne lub nawet je wcześniej zażyć;
wymienić poduszki i kołdry z pierza na wkłady syntetyczne; nie używać materaców z włosia końskiego;
częste odkurzanie i wietrzenie mieszkania;
nie należy brać do mieszkania kolejnego zwierzęcia, uczulenie na nowy gatunek jest przeważnie tylko kwestią czasu;
należy zaplanować urlop w otoczeniu pozbawionym dużej ilości zwierząt i ubogim w alergeny ( morze, góry );
unikać substancji drażniących, np. w dymie tytoniowym, mgły, smogu.